Maktabgacha ta’limni barqaror rivojlantirish: global tendensiyalar, milliy tajriba va strategik yechimlar

Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan Namangan davlat pedagogika instituti Maktabgacha ta'lim kafedrasi tomonidan 2026-yil 25-sentyabr kuni “Maktabgacha ta’limni barqaror rivojlantirish: global tendensiyalar, milliy tajriba va strategik yechimlar” mavzusida respublika konferensiya o'tkazilishi rejalashtirilgan.

1+ Issues
86+ Articles
91+ Participants
Oʻzbekcha

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA REFLEKSIV KOMPETENSIYALARNI DIAGNOSTIKA QILISH MEZONLARI VA INDIKATORLARI

Published
28.09.2026
Journal
Maktabgacha ta’limni barqaror rivojlantirish: global tendensiyalar, milliy tajriba va strategik yechimlar
Issue
Maktabgacha ta’limni barqaror rivojlantirish: global tendensiyalar, milliy tajriba va strategik yechimlar
Pages
308-313
DOI
10.5281/zenodo.23255620

Authors

Abstract

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda refleksiv kompetensiyalarni aniqlash va baholash va tahlil qilish bo‘yicha ma’lumotlar berilgan. Maktab ta’limiga tayyorgarlik jarayonida bolaning faqat bilim, ko‘nikma va malakalarini emas, balki o‘z faoliyatini anglash, faoliyat natijasini baholash, yuzaga kelgan qiyinchiliklarni aniqlash, xatolarini tuzatish hamda keyingi faoliyatini rejalashtirish qobiliyatlarini rivojlantirish zarurati bilan belgilanadi. Maqolada refleksiv kompetensiya bolaning o‘z faoliyati, uning jarayoni va natijasini anglash, baholash, yuzaga kelgan qiyinchilik yoki xatolar sabablarini aniqlash hamda olingan xulosalar asosida keyingi faoliyatini o‘zgartira olish qobiliyati sifatida talqin qilingan. Maktabgacha yoshdagi bolalarni refleksiv kompetensiyalarini aniqlash uchun yosh xususiyatlariga mos o‘yin va amaliy faoliyatga integratsiyalangan topshiriqlardan foydalanilgan.

Keywords

diagnostika maktabga tayyorgarlik maktabgacha ta’lim metakognitsiya o‘zini boshqarish pedagogik baholash refleksiv dialog refleksiv kompetensiya refleksiya

Other language versions

Русский
В статье представлены сведения о выявлении, оценке и анализе рефлексивных компетенций у детей дошкольного возраста. Подготовка к школьному обучению предполагает развитие не только знаний и умений ребенка, но и его способности осмысливать собственную деятельность, оценивать результаты, выявлять трудности, исправлять ошибки и планировать дальнейшие действия. В статье рефлексивная компетенция определяется как способность ребенка понимать и оценивать свою деятельность (включая процесс и результаты), выявлять причины трудностей или ошибок и корректировать последующие действия на основе сделанных выводов. Для оценки рефлексивных компетенций дошкольников использовались задания, интегрированные в соответствующие возрасту игры и практическую деятельность
готовность к школе диагностика дошкольное образование метакогнитивные процессы педагогическая оценка рефлексивная компетенция рефлексивный диалог рефлексия саморегуляция
English
The article presents information on the identification, assessment, and analysis of reflective competencies in preschool children. Preparing for school involves developing not only the child’s knowledge and skills but also their ability to reflect on their own activities, evaluate the results, identify difficulties, correct mistakes, and plan further actions. In the article, reflective competence is defined as a child’s ability to understand and evaluate their own activities (including the process and results), identify the causes of difficulties or mistakes, and adjust subsequent actions based on the conclusions drawn. To assess the reflective competencies of preschoolers, tasks integrated into age appropriate games and practical activities were used
diagnostics metacognitive processes pedagogical assessment preschool education reflection reflective dialogue reflexive competence school readiness self-regulation

References

1. Dilorom Xomidova. Maktabgacha ta’limda pedagogik jarayonlarni loyihalashtirish: o‘quv qo‘llanma / Namangan: “Usmon Nosir media” nashriyoti, 2023.
2. Shirinova I.M. Maktabgacha yoshdagi bolalarda refleksivlik elementlarini shakllantirish: Ped. fan. bo‘yicha falsafa doktori (PhD) diss. avtoref. – Toshkent, 2019. – B. 21.
3. Xomidova D.A. Maktabgacha ta’lim tashkilotlari ta’lim va tarbiya jarayonlarida bolalarning refleksiv faoliyatini rivojlantirish // Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali. – Toshkent, 2025. – № 3(4). – B. 12-16.
4. Xomidova X.D. Maktabgacha yoshdagi bolalarning refleksiv qobiliyatlarini rivojlanishda oilaning ijtimoiy faoliyati // Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali. – Toshkent, 2025. – № 4(3). – B. 1284.
5. Kravsova E.E. Психология дошкольного возраста: субъектность и рефлексия. – Москва: Логос, 2022 г. (Katta maktabgacha yoshdagi bolalarning shaxsiy refleksiyasi va intellektual refleksiyasini o‘rganish bo‘yicha yangi diagnostik testlar kiritilgan darslik).
6. Урунтаева Г.А. Диагностика психологических особенностей ребенка-дошкольника: Практикум. – Москва: Академия, 2021. – 224 с. (Refleksiv munosabat va o‘z-o‘zini baholashni o‘lchash usullari).
View PDF Related articles