Oʻzbekcha
MAHALLA YOSHLAR INDEKSI: YOSHLAR SIYOSATI SAMARADORLIGINI RAQAMLI MONITORING QILISH MODELI
Journal
Republican Scientific and Practical Conference “Digital and Pedagogical Transformation and Research Models in Modern Education”
Issue
Republican Scientific and Practical Conference “Digital and Pedagogical Transformation and Research Models in Modern Education”
Abstract
Maqolada mahalla darajasida yoshlarga oid davlat siyosati samaradorligini o‘lchash va raqamli monitoring qilish uchun muallif tomonidan ishlab chiqilgan “Mahalla yoshlar indeksi” (MYoI) modeli asoslab berilgan. Indeks besh komponentdan — ta’lim, bandlik, ijtimoiy-siyosiy faollik, ruhiy-jismoniy salomatlik va raqamli savodxonlikdan iborat bo‘lib, kompozit indikatorlar qurishning xalqaro metodologiyasi hamda Global yoshlar rivojlanish indeksi tajribasi asosida shakllantirilgan. Indeksni hisoblash metodikasi, darajalar shkalasi, “erta ogohlantirish” mexanizmi va Yoshlar yagona elektron platformasiga integratsiya qilish tartibi taklif etilgan.
Keywords
dalilga asoslangan siyosat
erta ogohlantirish.
kompozit indikator
mahalla yoshlar indeksi
normallashtirish
raqamli monitoring
samaradorlikni baholash
yoshlar siyosati
Русский
В статье обосновывается разработанная автором модель «Индекса молодёжи махалли» (ИММ) для измерения и цифрового мониторинга эффективности государственной молодёжной политики на уровне махалли. Индекс включает пять компонентов — образование, занятость, социально-политическую активность, психическое и физическое здоровье, цифровую грамотность — и построен на основе международной методологии композитных индикаторов и опыта Глобального индекса развития молодёжи. Предложены методика расчёта индекса, шкала уровней, механизм «раннего предупреждения» и порядок интеграции с Единой электронной платформой молодёжи.
доказательная политика
индекс молодёжи махалли
композитный индикатор
молодёжная политика
нормализация
оценка эффективности
раннее предупреждение.
цифровой мониторинг
English
The article substantiates the Mahalla Youth Index (MYoI), a model developed by the author for measuring and digitally monitoring the effectiveness of state youth policy at the mahalla level. The index comprises five components — education, employment, socio-political participation, mental and physical health, and digital literacy — and is built on the international methodology of composite indicators and the experience of the Global Youth Development Index. The article proposes a calculation method, a scale of levels, an “early warning” mechanism, and a procedure for integration with the Unified Electronic Youth Platform.
composite indicator
digital monitoring
early warning.
effectiveness evaluation
evidence-based policy
mahalla youth index
normalization
youth policy
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yangi O‘zbekiston yoshlari — 2030” strategiyasini tasdiqlash hamda yoshlarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. 2026-yil 20-aprel, PF-66-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/uz/docs/-8155028
2. Nardo M., Saisana M., Saltelli A., Tarantola S., Hoffman A., Giovannini E. Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User Guide. — Paris: OECD Publishing, 2008. — 158 p.
3. Saisana M., Saltelli A., Tarantola S. Uncertainty and sensitivity analysis techniques as tools for the quality assessment of composite indicators // Journal of the Royal Statistical Society: Series A. — 2005. — Vol. 168, No. 2. — P. 307–323.
4. Commonwealth Secretariat. Global Youth Development Index Update Report 2023. — London: Commonwealth Secretariat, 2023. — URL: https://thecommonwealth.org/publications/global-youth-development-index-update-report-2023
5. Putnam R.D. Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. — New York: Simon & Schuster, 2000. — 541 p.
6. Sanderson I. Evaluation, policy learning and evidence-based policy making // Public Administration. — 2002. — Vol. 80, No. 1. — P. 1–22.
7. O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni. 2016-yil 14-sentabr, O‘RQ-406-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/-3026246
8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalla institutining jamiyatdagi rolini tubdan oshirish va uning aholi muammolarini hal etishda birinchi bo‘g‘in sifatida ishlashini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni. 2023-yil 21-dekabr, PF-209-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/-6705763
9. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Mahalla yettiligi” faoliyatini samarali tashkil etish hamda ... faoliyatini eng muhim samaradorlik ko‘rsatkichlari (KPI) bo‘yicha baholashda mahalla raisining ishtirokini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. 2024-yil 18-may, 292-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/-6931871
10. Saaty T.L. The Analytic Hierarchy Process. — New York: McGraw-Hill, 1980. — 287 p.
11. O‘zbekiston Respublikasining “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi Qonuni. 2019-yil 2-iyul, O‘RQ-547-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/4396428
