Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing

Mazkur “Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug'i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, 2026-yil 23-iyun kuni Namangan davlat pedagogika instituti Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo'limi tomonidan o'tkazilgan.

1+ Issues
228+ Articles
260+ Participants
Oʻzbekcha

KOʻZI OJIZ OʻQUVCHILARGA BRAYL NOTA YOZUVINI OʻRGATISH METODIKASI

Published
23.06.2026
Journal
Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing
Issue
Proceedings of the international scientific and practical conference on “Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing”
Pages
690-693
DOI
10.5281/zenodo.21205367

Authors

Abstract

Ushbu tezis ko‘rishida nuqsoni bo‘lgan o‘quvchilarga Brayl musiqiy yozuvini o‘rgatish metodikasini didaktik va psixofiziologik asoslarda yoritadi. Tadqiqotning maqsadi Brayl nota savodxonligini shakllantirishning bosqichli modeli, mashq tizimi va baholash mezonlarini ishlab chiqishdir. Metodlar sifatida tahliliy umumlashtirish, dars kuzatuvi va natijalarni mezoniy baholash qo‘llanadi. Ilmiy yangilik taktil-grafemik kodlash va eshitish-taktil integratsiyasiga tayangan integrallashgan o‘qitish texnologiyasini asoslashdan iborat.

Keywords

Brayl notasi eshitish-taktil integratsiya mashq tizimi maxsus pedagogika metodika musiqiy savodxonlik taktil idrok

Other language versions

Русский
В тезисе рассматривается методика обучения нотной грамоте по системе Брайля для обучающихся с нарушением зрения на основе дидактических и психофизиологических предпосылок. Целью является построение поэтапной модели формирования брайлевской нотной грамотности, системы упражнений и критериев оценивания. Используются аналитическое обобщение, наблюдение уроков и критериальная оценка результатов. Научная новизна заключается в обосновании интегрированной технологии обучения, опирающейся на тактильно-графемическое кодирование и слухо-тактильную интеграцию.
методика музыкальная грамотность ноты Брайля система упражнений слухо-тактильная интеграция специальная педагогика тактильное восприятие
English
This thesis addresses a methodology for teaching Braille music notation to learners with visual impairment through didactic and psychophysiological foundations. The aim is to design a staged model for developing Braille music literacy, a structured set of exercises, and assessment criteria. Methods include analytical synthesis, lesson observation, and criterion-based evaluation of learning outcomes. Scientific novelty lies in substantiating an integrated instructional technology grounded in tactile graphemic coding and auditory–tactile integration.

References

1. Хамраев Б. Б. Мактаб ва коллежларда кўзи ожиз ўқувчиларни ўқитиш методикаси: дарслик. Тошкент: Ўқитувчи, 2018. 220 б.
2. Брайль Л. Метод чтения и письма рельефными точками: руководство. Москва: Просвещение, 2004. 192 с.
3. Wright T. Braille Music Basics: A Guide to Teaching and Learning. London: RNIB Publishing, 2016. 176 p.
4. Sweller J. Cognitive Load Theory. New York: Springer, 2011. 295 p.
5. Назарова Д. А. Инклюзив таълимда мусиқа ўқитишнинг педагогик асослари: монография. Самарқанд: СамДУ нашриёти, 2020. 180 б.
6. Krolick B. Steps to Braille Music Reading. Chicago: GIA Publications, 2019. 210 p.
View PDF Related articles