Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari

Namangan davlat pedagogika instituti hamda G.V. Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universitetining Toshkent shahri filiali hamkorligida joriy yilning 10-avgust kuni "Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari" mavzusidagi II an’anaviy Respublika miqyosidagi konferensiya o‘tkazilishi rejalashtirilgan.

1+ Issues
190+ Articles
187+ Participants
Русский

КОЛИЧЕСТВЕННАЯ ЛЕКСИКА КАК СРЕДСТВО ВЫРАЖЕНИЯ АНТИТЕЗЫ В ХУДОЖЕСТВЕННОМ ТЕКСТЕ Ч. АЙТМАТОВА

Published
25.08.2026
Journal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Issue
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Pages
565-567
DOI
10.5281/zenodo.21933990

Authors

Abstract

В работе исследуется функциональная роль количественных лексем в конструировании структур предложений, содержащих антитезу в произведениях Ч.Айтматова. Анализируется, как числительные и определители (один, много, тысячная, двадцать миллионов) становятся маркерами ценностных противопоставлений и философских противоречий. Выявляется, что количественные элементы выполняют двойную функцию: структурообразующую и смыслообразующую, организуя текст и выражая авторскую позицию относительно цивилизационного кризиса и утраты традиционных ценностей

Keywords

Ч.Айтматов антитеза слова с количественным значением функциональная роль художественный текст

Other language versions

Oʻzbekcha

КОЛИЧЕСТВЕННАЯ ЛЕКСИКА КАК СРЕДСТВО ВЫРАЖЕНИЯ АНТИТЕЗЫ В ХУДОЖЕСТВЕННОМ ТЕКСТЕ Ч. АЙТМАТОВА

Ilmiy ishda Ch.Aytmatov asarlarida antiteza ishtirok etgan gap tuzilmalarini qurishda miqdor leksemalarining funksional roli o‘rganilgan. Son va aniqlovchilar (bir, ko‘p, mingdan bir, yigirma million) qadriyatli qarama-qarshiliklar va falsafiy ziddiyatlar belgisiga aylanishi tahlil qilinadi. Miqdoriy elementlar matnni tashkil etish va sivilizatsiya inqirozi va an’anaviy qadriyatlarning yo‘qolishiga nisbatan mualliflik pozitsiyasini ifodalashda ikki tomonlama funksiyani bajarishi aniqlandi: struktura hosil qiluvchi va ma’no hosil qiluvchi.
Ch.Aytmatov antiteza badiiy matn funksional vazifa miqdoriy ma’noli so‘zlar
English
This paper examines the functional role of quantitative lexemes in constructing sentence structures containing antithesis in the works of Ch. Aitmatov. It analyzes how numerals and determiners (one, many, thousandth, twenty million) become markers of value oppositions and philosophical contradictions. It is revealed that quantitative elements perform a dual function: structuring and meaning-forming, organizing the text and expressing the author's position on the crisis of civilization and the loss of traditional values
Ch.Aitmatov antithesis functional role literary text words with quantitative meaning

References

1. Бахтикиреева УМ. Художественные функции лексики с национально-культурным компонентом семантики в романе Ч. Айтматова «И дольше века длится день»: автореф. дис. ... кандидата филологических наук. М.: Российский университет дружбы народов, 1995.
2. Гачев Г.Д. Национальные образы мира. Евразия – космос кочевника, земледельца и горца. М.: Институт ДИ-. ДИК, 1999. -368 с.
3. Джусупов Н.М. Чингиз Айтматов: «Прощай, Гульсары» и/или «Жаныбарым Гулсарым» (два заголовка - два семантико-стилистических содержания)" Вестник Российского университета дружбы народов. Серия: Теория языка. Семиотика. Семантика, №. 4, 2016, С. 141-150.
4. Джусупов Н.М. Ч. Айтматов: семантико-стилистический аспект выдвижения в переводах заголовка художественного текста (русский, киргизский, английский, немецкий) // Вестник Российского университета дружбы народов. Серия: Вопросы образования: языки и специальность. 2017. Т. 14. № 4. С. 761-769.
5. Джусупов М. «Код слова» О.О. Сулейменова в электронно-рукописном и полиграфически изданном вариантах // Полилингвиальность и транскультурные практики. Т.1, 2021. №1. С. 103-117.
View PDF Related articles