Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Issues
165+ Articles
171+ Participants
Oʻzbekcha

KICHIK SINTAKSISDA PRESUPPOZITSIYANING VAZIFASI VA LINGVISTIK TADQIQI

Published
14.10.2026
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Pages
753-757
DOI
10.5281/zenodo.23891737

Authors

Abstract

Mazkur maqolada kichik sintaksis doirasida presuppozitsiyaning funksional xususiyatlari lingvistik va pragmatik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Presuppozitsiyaning mazmuniy kondensatsiya, kommunikativ, matn bogʻliqligini taʼminlash, pragmatik hamda uslubiy-ekspressiv vazifalari ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Shuningdek, ushbu funksiyalarning oʻzbek tilining grammatik tuzilishi bilan bogʻliqligi, ularning nutqiy muloqotdagi oʻrni va kichik sintaktik birliklarda voqelanish mexanizmlari ochib beriladi. Tadqiqot natijalari presuppozitsiyaning funksional imkoniyatlarini tizimli tavsiflash hamda uning nazariy va amaliy ahamiyatini aniqlashga xizmat qiladi.

Keywords

presuppozitsiya kichik sintaksis funksional tahlil kommunikativ vazifa mazmuniy kondensatsiya matn bogʻliqligi pragmatik vazifa uslubiy-ekspressiv vazifa yashirin mazmun axborot tuzilishi.

Other language versions

Русский
В статье исследуются функциональные особенности пресуппозиции в рамках малого синтаксиса с лингвистической и прагматической точек зрения. Анализируются функции пресуппозиции, связанные с конденсацией содержания, организацией коммуникации, обеспечением связности текста, прагматическим воздействием и стилистико-экспрессивным выражением. Особое внимание уделяется их реализации в грамматической системе узбекского языка и роли в речевой коммуникации. Полученные результаты позволяют системно охарактеризовать функциональный потенциал пресуппозиции и определить её теоретическую и практическую значимость.
коммуникативная функция прагматическая функция пресуппозиция скрытый смысл функциональный анализ малый синтаксис конденсация содержания связность текста стилистико-экспрессивная функция информационная структура.
English
This article investigates the functional characteristics of presupposition within the framework of minor syntax from linguistic and pragmatic perspectives. It examines the role of presupposition in semantic condensation, communication, text cohesion, pragmatic interaction, and stylistic-expressive expression. Particular attention is paid to the realization of these functions in the grammatical structure of the Uzbek language and their contribution to effective speech communication. The findings provide a systematic description of the functional potential of presupposition and highlight its theoretical and practical significance in linguistic research.
communicative function functional analysis implicit meaning pragmatic function presupposition text cohesion minor syntax semantic condensation stylistic-expressive function information structure.

References

1. Ducrot O. Dire et ne pas dire: Principes de sémantique linguistique. – Paris: Hermann, 1972. – 283 p.
2. Givón T. Functionalism and Grammar. – Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins, 1995. – 486 p.
3. Grice H.P. Logic and Conversation // Syntax and Semantics. Vol. 3: Speech Acts. – New York: Academic Press, 1975. – P. 41-58.
4. Lewis D. Scorekeeping in a Language Game // Journal of Philosophical Logic. – 1979. – Vol. 8, №. 1. – P. 339-359.
5. Stalnaker R. Pragmatic Presuppositions // Semantics and Philosophy. – New York: New York University Press, 1974. – P. 197-214.
6. Van der Sandt R. Presupposition Projection as Anaphora Resolution // Journal of Semantics. – 1992. – Vol. 9, №. 4. – P. 333-377.
View PDF Related articles