Oʻzbekcha
IQTISODIY YO‘NALISH TALABALARI KASBIY KOMPETENSIYASI RIVOJLANISHINING STATISTIK TAHLILI VA MATEMATIK MODELI
Journal
Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing
Issue
Proceedings of the international scientific and practical conference on “Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing”
Abstract
Mazkur tezisda iqtisodiy yo‘nalish talabalari kasbiy kompetensiyasini rivojlantirish jarayonining matematik-statistik modeli yoritilgan. Tadqiqotda kasbiy kompetensiya ko‘p omilli va dinamik pedagogik tizim sifatida qaralib, uning shakllanishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar tahlil qilingan. Kasbiy kompetensiyaning integral ko‘rsatkichini aniqlash, omillar ta’sirini regressiya modeli yordamida baholash hamda talabalarning kompetensiya darajalari bo‘yicha rivojlanish dinamikasini Markov zanjirlari asosida tavsiflash imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Natijalar rus tilini kasbiy yo‘naltirilgan holda o‘qitish talabalarning iqtisodiy terminologiyani egallashi, kasbiy kommunikatsiyasi va mustaqil ta’lim faoliyatini rivojlantirishda muhim omil ekanligini tasdiqlaydi
Keywords
Markov zanjiri
integral ko‘rsatkich
iqtisodiy ta’lim
kasbiy kompetensiya
kompetensiyaviy yondashuv.
matematik-statistik model
regressiya tahlili
rus tilini o‘qitish
Русский
В настоящих тезисах освещается математико-статистическая модель процесса развития профессиональной компетентности студентов экономических направлений. В исследовании профессиональная компетентность рассматривается как многофакторная и динамическая педагогическая система, а также анализируются основные факторы, влияющие на её формирование. Показаны возможности определения интегрального показателя профессиональной компетентности, оценки влияния факторов с помощью регрессионной модели, а также описания динамики развития студентов по уровням компетентности на основе цепей Маркова. Полученные результаты подтверждают, что профессионально ориентированное обучение русскому языку является важным фактором в овладении студентами экономической терминологией, развитии профессиональной коммуникации и самостоятельной учебной деятельности.
интегральный показатель
компетентностный подход.
математико-статистическая модель
обучение русскому языку
профессиональная компетентность
регрессионный анализ
цепь Маркова
экономическое образование
English
This thesis presents a mathematical and statistical model of the process of developing professional competence among students in economics-related fields. The study considers professional competence as a multifactorial and dynamic pedagogical system and analyzes the main factors influencing its formation. The paper demonstrates the possibilities of determining the integral indicator of professional competence, assessing the influence of factors using a regression model, and describing the dynamics of students’ competence development by levels based on Markov chains. The results confirm that professionally oriented Russian language teaching is an important factor in students’ acquisition of economic terminology, the development of professional communication, and independent learning activities.
Markov chain
Russian language teaching
competence-based approach.
economic education
integral indicator
mathematical and statistical model
professional competence
regression analysis
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637, 23.09.2020. – Toshkent, 2020.
3. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. – Toshkent: O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2006. – 160 b.
4. Saidahmedov N. Yangi pedagogik texnologiyalar. – Toshkent, 2003. – 172 b.
5. Tolipov O‘., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. – Toshkent: Fan, 2006. – 260 b.
6. Ishmuhamedov R.J. Innovatsion pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2010. – 196 b.
7. Farberman B.L. Ilg‘or pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Fan, 2000. – 127 b.
8. Mardonov Sh.Q. Pedagogik aksiologiya. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2013. – 184 b.
9. Musurmonova O. Pedagogik kompetentlik va kreativlik asoslari. – Toshkent: Nizomiy nomidagi TDPU, 2015. – 148 b.
10. Борисов П.П. Компетентностно-деятельностный подход и модернизация содержания общего образования // Стандарты и мониторинг. - 2003. - № 1. - С. 58-61.
11. Браже Т.Г. Профессиональная компетентность специалиста как многофакторное явление // Тезисы к семинару 25-29 июля 1990 г. / Под ред. В.Г. Онушкина. - Л.: НИИОВ, 1990. - С. 39-62.
12. Браже Т.Г. Развитие общей культуры учителя в системе непрерывного педагогического образования // Взаимодействие общей и профессиональной культуры учителя. - СПб., 1992. - С. 86-94.
13. Вельш А.Г. Управление на основе мотивации // Мотивация экономической деятельности. - 1980. - № 11. - С. 18-22.
14. Вербицкий А.А. Активное обучение в высшей школе: контекстный подход. - М.: Высшая школа, 1991. - 104 с.
15. Владимиров В. Государственный вуз в рыночной экономике // Высшее образование в России. - 1997. - № 4. - С. 6-13.