Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Issues
277+ Articles
285+ Participants
Oʻzbekcha

INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA ANTONIMIK FRAZEOLOGIK BIRLIKLARNING PRAGMASTILISTIK TADQIQI

Published
14.10.2026
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Pages
1214-1219
DOI
10.5281/zenodo.24101108

Authors

Abstract

Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi antonimik frazeologik birliklar pragmastilistik nuqtai nazardan qiyosiy o‘rganiladi. Tadqiqotda frazeologik antonimiya ikki yo‘nalishda — o‘zaro qarama-qarshi ma’no bildiruvchi frazeologik birliklar va tarkibida antonimik komponentlar qatnashgan barqaror birikmalar sifatida tahlil qilinadi. Ularning baholash, kontrast yaratish, emotsional-ekspressivlikni kuchaytirish, ironik ma’no hosil qilish, nutqiy ta’sirni oshirish hamda milliy-madaniy ma’nolarni faollashtirish kabi pragmatik vazifalari yoritiladi. Ingliz va o‘zbek materiallari asosida semantik oppozitsiya, uslubiy bo‘yoq va kommunikativ niyatning o‘zaro aloqasi ko‘rsatilib, tarjimada funksional-ekvivalent yondashuvning afzalligi asoslanadi.

Keywords

frazeologik birlik antonimiya pragmastilistika semantik oppozitsiya ekspressivlik baholash kontekst diskurs tarjima ekvivalentligi ingliz tili o‘zbek tili

Other language versions

English
The article presents a comparative pragma-stylistic study of antonymic phraseological units in English and Uzbek. Antonymy is examined at two levels: phraseological units opposed to each other by meaning and stable expressions containing antonymic components within one structure. Special attention is paid to their pragmatic functions, including evaluation, contrast, intensification, irony, emotional expressiveness, persuasive effect and the activation of culture-specific meanings. The analysis demonstrates that semantic opposition becomes fully meaningful only in discourse, where context, speaker intention and stylistic register determine the communicative value of a phraseological unit. The paper also argues for functional equivalence rather than literal correspondence in translation.
phraseological unit antonymy pragmastylistics semantic opposition expressiveness evaluation context discourse translation equivalence English Uzbek

References

1. Mengliyev B. Hozirgi o‘zbek tili: leksik-semantik sath. Toshkent, 2018.
2. Mamatkulova Kh. Antonymic Relations in English and Uzbek Phraseology: A Comparative Linguistic Analysis. International Journal of Literature and Languages, 2025, Vol. 5, Issue 3, pp. 31–34.
3. Tursunova Z., Mannonova S. Phraseological Units with Antonymous Components in English and Uzbek Languages. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 2025, Vol. 3, Issue 4, pp. 387–391.
4. Jamolxonov H. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Toshkent: Talqin, 2005.
5. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. Toshkent: O‘qituvchi, 1978.
6. Kholboboeva E.T. Antonymic Features of Phraseological Units in English and Uzbek Languages. O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiya materiallari, 2025.
7. Toshtemirov E.N. The Problems of Translation of Antonymous Phraseological Units from English into Uzbek. Bodhi International Journal of Research in Humanities, Arts and Science, 2026, 10(S1), pp. 86–92.
8. Mamatkulova Kh. Phraseological Antonyms: Ways of Forming Phraseological Units with Antonymic Components. Theoretical Aspects in the Formation of Pedagogical Sciences, 2025.
View PDF Related articles