Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Issues
109+ Articles
112+ Participants
Oʻzbekcha

INGLIZ VA O‘ZBEK TILIDAGI ZOONIM KOMPONENTLI FRAZEOLOGIK BIRLIKLARNING TIPOLOGIK TAHLILI

Published
14.10.2026
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Pages
467-471
DOI
10.5281/zenodo.23794754

Authors

Abstract

Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi zoonim komponentli frazeologik birliklar tipologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida ikki tildagi zoonimik frazeologizmlarning semantik, strukturaviy va milliy-madaniy xususiyatlari ochib beriladi. O‘xshash va farqli jihatlar aniqlanib, ularning lingvokulturologik ahamiyati yoritiladi. Maqolada hayvon nomlarining inson xarakteri, jismoniy holati va ijtimoiy munosabatlarni ifodalashdagi o‘rni qiyosiy o‘rganiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, har ikki tilda ham universal metaforalar mavjud bo‘lsa-da, milliy turmush tarzi va madaniy qadriyatlar zoonimlarning konnotativ ma’nolarini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi.

Keywords

frazeologik birlik lingvokulturologiya metafora milliy-madaniy xususiyat o‘xshatish zoonim tipologik tahlil

Other language versions

Русский
В данной статье проводится типологический анализ фразеологических единиц с зоонимным компонентом в английском и узбекском языках. В ходе исследования раскрываются семантические, структурные и национально-культурные особенности зоонимических фразеологизмов двух языков. Выявляются сходства и различия, освещается их лингвокультурологическая значимость. В статье сравнительно изучается роль названий животных в выражении характера человека, физического состояния и социальных отношений. Результаты показывают, что, хотя в обоих языках существуют универсальные метафоры, национальный образ жизни и культурные ценности играют важную роль в формировании коннотативных значений зоонимов.
зооним лингвокультурология метафора национально-культурная специфика сравнение фразеологическая единица типологический анализ
English
This article presents a typological analysis of phraseological units with zoonym components in the English and Uzbek languages. The study reveals the semantic, structural, and national-cultural features of zoonymic phraseological units in both languages. Similarities and differences are identified, and their linguoculturological significance is highlighted. The article comparatively examines the role of animal names in expressing human character, physical condition, and social relations. The results show that although universal metaphors exist in both languages, national lifestyle and cultural values play an important role in shaping the connotative meanings of zoonyms.
linguoculturology metaphor phraseological unit simile zoonym typological analysis national-cultural specificity

References

1. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. – Toshkent: O‘qituvchi, 1978. – 407 b.
2. Mamatov A.E. O‘zbek tili frazeologiyasi. – Toshkent: Fan, 2000. – 176 b.
3. Muhamedova S. O‘zbek va ingliz tillari frazeologik birliklarining qiyosiy tahlili. – Toshkent: O‘zMU, 2005. – 152 b.
4. Kunin A.V. Anglo-russkiy frazeologicheskiy slovar. – Moskva: Russkiy yazik, 1984. – 944 s.
5. Teliya V.N. Russkaya frazeologiya. Semanticheskiy, pragmaticheskiy i lingvokulturologicheskiy aspekti. – Moskva: Shkola «Yaziki russkoy kulturi», 1996. – 288 s.
6. Spears R.A. McGraw-Hill’s Dictionary of American Idioms and Phrasal Verbs. – New York: McGraw-Hill, 2007. – 1098 p.
7. Xoshimova O.O. O‘zbek va ingliz tillarida zoonimik frazeologik birliklarning leksik-semantik va leksikografik tadqiqi. PhD dissertatsiyasi. – Namangan, 2023.
8. Shermatov A.A., Gafarova Sh. Comparative analysis of phraseological zoonyms in the English and Uzbek languages // Integration, Evolution, Modernization. – 2023.
9. Akhmedov A. Phraseological units with zoonym components in linguistics and translation studies // International Multidisciplinary Journal for Research & Development. – 2024.
10. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – 242 p.
View PDF Related articles