Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Issues
209+ Articles
214+ Participants
Oʻzbekcha

FRAZEOLOGIZMLARDA DAVR RUHINING IFODALANISHI (“KECHA VA KUNDUZ” ASARI MISOLIDA)

Published
14.10.2026
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Pages
965-969
DOI
10.5281/zenodo.24072569

Authors

Abstract

Til xalqning tarixiy xotirasi, milliy tafakkuri va ma’naviy dunyosini o‘zida mujassam etuvchi muhim ijtimoiy hodisa ekanligi ayon. Ayniqsa, frazeologik birliklar tilning milliy-madaniy xususiyatlarini ifodalashda alohida ahamiyat kasb etadi. Zero, frazeologizmlar xalqning ko‘p asrlik hayotiy tajribasi, urf-odatlari, axloqiy qarashlari, hissiy munosabatlari va voqelikni idrok etish tarzining tilda barqarorlashgan ko‘rinishidir. Frazeologik birliklar tarkibidagi komponentlarning lug‘aviy ma’nosidan tashqari, ko‘chma va obrazli mazmunni ifodalaydi. Shu sababli ularni faqat lingvistik hodisa sifatida emas, balki xalqning ma’naviy-madaniy tajribasini aks ettiruvchi birliklar sifatida ham o‘rganish muhim.

Keywords

frazeologik birlik lingvoma’naviyat milliy tafakkur milliy-madaniy mazmun semantika obrazlilik

Other language versions

Русский
Очевидно, что язык является значимым социальным феноменом, воплощающим историческую память, национальный менталитет и духовный мир народа. Особую роль в выражении национально-культурной специфики языка играют фразеологические единицы; ведь фразеологизмы представляют собой языковую кристаллизацию многовекового жизненного опыта, обычаев, нравственных ценностей, эмоционального строя и способов восприятия действительности. Помимо лексического значения составляющих их компонентов, фразеологические единицы несут в себе образное и метафорическое содержание. Поэтому важно изучать их не просто как языковые явления, а как единицы, отражающие духовный и культурный опыт народа.
фразеологическая единица лингводуховность национальное мышление национально-культурное содержание семантика образность
English
Language is evidently a significant social phenomenon that embodies a people's historical memory, national mentality, and spiritual world. Phraseological units play a special role in expressing the national-cultural distinctiveness of a language; indeed, idioms represent the linguistic crystallization of centuries of life experience, customs, moral values, emotional makeup, and ways of perceiving reality. Beyond the lexical meaning of their constituent parts, phraseological units embody figurative and metaphorical content. Therefore, it is important to study them not merely as linguistic phenomena, but as units that reflect the spiritual and cultural experience of a people.
phraseological unit linguo-spirituality national thinking national-cultural content semantics imagery

References

1. Раҳматуллаев Ш. Ўзбек тилининг изоҳли фразеологик луғати. – Тошкент: Ўқитувчи, 1978. –407 б.
2. Sayfullayeva R., Mengliyev B., Raupоva L., Qurbоnоva M., Abuzalоva M., Yuldasheva D. Hоzirgi о‘zbek tili. Darslik. – Buхоrо: Durdоna, 2021.–555 b.
3. Маҳмудов Н. Тилнинг мукаммал тадқиқи йўлларини излаб// Ўзбек тили ва адабиѐти. –№5.– Тошкент, 2012.–Б.3-16.
4. Маслова В.А. Лингвокультурология. – Москва: Академия, 2001.‒ 208 c.
5. Телия В.Н. Русская фразеология. Семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. – Москва: Языки русской культуры, 1996. ‒ 288 c.
6. Чўлпон. Кеча ва кундуз. Биринчи китоб. Кеча.– Тошкент: Янги аср авлоди, 2011. ‒ 332 б.
View PDF Related articles