Oʻzbekcha
FRANSUZ KOMIK MATNLARIDA IMO-ISHORALARNING VERBAL IFODALANISHI
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Abstract
Ushbu maqolada J.Kurtelinning komik nasrida imo-ishoralarning verbal ifodalanishi va uning komik effektni yuzaga keltirishdagi roli tahlil qilinadi. Tadqiqot A.Kendonning kontinuum konsepsiyasiga asoslanib, imo-ishora va nutqning yagona ifodaviy tizimdagi munosabatini yoritadi. J.Kurtelin nasridan olingan uchta matn parchasi to‘rt komponent: kinetik fe’l, modal yoki prosodik modifikator, baholovchi-metaforik kengaytma va yakuniy verbal reaksiya asosida tahlil qilinadi. M.Saidxonov, M.E.Rut va G.Grays qarashlari asosida imo-ishoralarning funksional, nominativ va pragmatik xususiyatlari aniqlanadi. Tahlil natijalari verbalizatsiya zichligi yagona qolipga emas, balki har bir parchadagi komik funksiyaga mos ravishda o‘zgarishini ko‘rsatadi. Tadqiqotda verbalizatsiya vositalarining matndagi funksional yuklamasi ham ko‘rsatib beriladi.
Keywords
imo-ishora
verbalizatsiya
komik matn
nominatsiya
lingvopragmatika
verbal ifodalanish
J.Kurtelin
Русский
В статье анализируется вербальная репрезентация жестов в комической прозе Ж.Куртелина и её роль в создании комического эффекта. Исследование основано на концепции континуума А.Кендона, рассматривающей жест и речь как компоненты единой выразительной системы. Три фрагмента прозы Ж.Куртелина анализируются по четырём компонентам: кинесический глагол, модальный или просодический модификатор, оценочно-метафорическое расширение и завершающая вербальная реакция. На основе положений М.Саидхонова, М.Э.Рута и Г.Грайса выявляются функциональные, номинативные и прагматические особенности жестов. Результаты показывают, что плотность вербализации определяется комической функцией каждого фрагмента, а функциональный и номинативный тип жеста может изменяться в зависимости от контекста. Особое внимание уделяется функциональной нагрузке средств вербализации в тексте.
жест
вербализация
комический текст
номинация
лингвопрагматика
вербальная репрезентация
Ж.Куртелин
English
This article examines the verbal representation of gestures in G.Courteline’s comic prose and its role in producing comic effect. The study is based on A.Kendon’s continuum concept, which treats gesture and speech as components of a single expressive system. Three passages from Courteline’s prose are analyzed through four components: the kinesic verb, a modal or prosodic modifier, an evaluative-metaphorical extension, and a terminal verbal reaction. Drawing on M.Saidxonov, M.E.Rut, and H.Grice, the study identifies functional, nominative, and pragmatic features of gestures. The findings show that verbalization density varies according to the comic function of each passage and context.
gesture
verbalization
comic text
nomination
linguopragmatics
verbal representation
G.Courteline
1. Kendon A. Gesture: Visible Action as Utterance. − Cambridge: CUP, 2004. – P. 410.
2. Saidxonov M.M. Noverbal vositalar va ularning oʻzbek tilida ifodalanishi: nomzodlik diss. − Toshkent, 1993. − B. 46-47.
3. Рут М.Э. Образная номинация в русском языке. Екатеринбург: Изд-во Уральского ун-та, 1992. − С. 14.
4. Grice H.P. Logic and Conversation // Syntax and Semantics. Vol. 3: Speech Acts / ed. by P. Cole, J.L. Morgan. – New York: Academic Press, 1975. – P. 45–47.
5. Bergson H. Le Rire. − Paris: Alcan, 1900. – P. 208.
6. Calbris G., Montredon J. Des gestes et des mots pour le dire. – Paris : Clé international, 1986. – P. 93.
7. Ekman P., Friesen W. V. The Repertoire of Nonverbal Behavior // Semiotica. – 1969. – Vol. 1, No. 1. – P. 63.
8. Courteline G. La paix chez soi. – P.: 1995. – P. 9-16.