Oʻzbekcha
BO'LAJAK TARBIYACHILARNING KOMMUNIKATIV-PRAGMATIK KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH STRUKTURASI
Journal
Maktabgacha ta’limni barqaror rivojlantirish: global tendensiyalar, milliy tajriba va strategik yechimlar
Issue
Maktabgacha ta’limni barqaror rivojlantirish: global tendensiyalar, milliy tajriba va strategik yechimlar
Abstract
Maqolada bo'lajak tarbiyachilarning kommunikativ-pragmatik kompetentligini rivojlantirish mexanizmlarini takomillashtirishning strukturaviy modeli nazariy-metodologik jihatdan asoslanadi. Kommunikativ-pragmatik kompetentlik tushunchasi nutqiy akt nazariyasi va kommunikativ kompetentlik kontseptsiyasi asosida talqin etiladi, uning tarbiyachi kasbiy faoliyatidagi o'ziga xos jihatlari — bolalar, ota-onalar va hamkasblar bilan turlicha pragmatik registrda muloqot qilish zarurati — ochib beriladi. Kompetentlikning to'rt komponentli strukturasi hamda uni rivojlantirishning besh mexanizmdan iborat tizimi taklif etiladi. Maqola nazariy-tahliliy xarakterga ega.
Keywords
bo'lajak tarbiyachi
kommunikativ-pragmatik kompetentlik
maktabgacha ta'lim
nutq registri
nutqiy akt
pedagogik muloqot
pragmalingvistika
Русский
В статье теоретически обосновывается структурная модель совершенствования механизмов развития коммуникативно-прагматической компетентности будущих воспитателей. Понятие коммуникативно-прагматической компетентности трактуется на основе теории речевых актов и концепции коммуникативной компетентности, раскрываются её особенности в профессиональной деятельности воспитателя — необходимость общения в разных прагматических регистрах с детьми, родителями и коллегами. Предложена четырёхкомпонентная структура компетентности и система из пяти механизмов её развития.
будущий воспитатель
дошкольное образование
коммуникативно-прагматическая компетентность
прагмалингвистика
речевой акт
English
The article provides a theoretical and methodological substantiation of a structural model for improving the mechanisms of developing communicative-pragmatic competence in future preschool educators. The concept of communicative-pragmatic competence is interpreted on the basis of speech act theory and the concept of communicative competence; its specific features in the professional activity of the educator — the need to communicate in different pragmatic registers with children, parents, and colleagues — are revealed. A four-component structure of the competence and a system of five mechanisms for its development are proposed.
communicative-pragmatic competence
future preschool educator
pedagogical communication
pragmalinguistics
preschool education
speech act
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 30-sentabrdagi “Maktabgacha ta’lim tizimi boshqaruvini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-5198-son Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
2. Austin J.L. How to Do Things with Words. — Oxford: Clarendon Press, 1962. — 166 p.
3. Searle J.R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. — Cambridge: Cambridge University Press, 1969. — 203 p.
4. Hymes D. On communicative competence // Sociolinguistics: Selected Readings / Ed. by J.B. Pride, J. Holmes. — Harmondsworth: Penguin Books, 1972. — P. 269–293.
5. Бахтин М.М. Проблема речевых жанров // Эстетика словесного творчества. — М.: Искусство, 1979. — С. 237–280.
6. Выготский Л.С. Педагогическая психология. — М.: Педагогика-Пресс, 1996. — 536 с.
7. Зимняя И.А. Педагогическая психология. — М.: Логос, 2002. — 384 с.