Oʻzbekcha
BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINING INKLYUZIV KOMPETENTLIGINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Issue
Ta'lim ufqlari ilmiy-uslubiy jurnali 2-son
Abstract
Maqolada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining inklyuziv kompetentligini shakllantirishning ilmiy-pedagogik mazmuni yoritiladi. O‘zbekistonning inklyuziv ta’limga oid normativ-huquqiy hujjatlari va zamonaviy ilmiy tadqiqotlar asosida bo‘lajak pedagogning kasbiy tayyorgarligiga qo‘yiladigan talablar izohlanadi. Inklyuziv kompetentlik tarkibidagi motivatsiya va qadriyatlar, bilim, amaliy faoliyat, muloqot va hamkorlik, refleksiya va baholash o‘zaro bog‘langan yo‘nalishlar sifatida yoritiladi. Kasbiy tayyorgarlik mazmunini o‘quv dasturi, pedagogik amaliyot, jamoaviy hamkorlik va talabaning o‘z faoliyatini baholashi bilan bog‘liq holda tashkil etish zarurati ochib beriladi.
Keywords
boshlang‘ich ta’lim
bo‘lajak o‘qituvchi
inklyuziv kompetentlik
inklyuziv ta’lim
o‘qituvchining o‘z samaradorligiga ishonchi
pedagogik amaliyot
pedagogik tayyorgarlik
Русский
В статье раскрывается научно-педагогическое содержание формирования инклюзивной компетентности будущих учителей начальных классов. Нормативно-правовые документы Узбекистана и современные исследования рассматриваются с позиции требований к профессиональной подготовке будущего педагога. Мотивация и ценности, знания, практическая деятельность, взаимодействие и сотрудничество, рефлексия и оценивание представлены как взаимосвязанные составляющие инклюзивной компетентности. Раскрывается необходимость связывать содержание образовательной программы с педагогической практикой, совместной работой специалистов и оцениванием студентом собственной деятельности.
будущий учитель
инклюзивная компетентность
начальное образование
педагогическая подготовка
педагогическая практика
самоэффективность учителя
English
The article discusses the pedagogical meaning of developing inclusive competence in future primary school teachers. Uzbekistan’s regulatory documents and recent studies are considered in relation to the professional preparation expected of a future teacher. Motivation and values, knowledge, practical activity, communication and collaboration, reflection and assessment are presented as connected aspects of inclusive competence. The discussion shows why teacher education curricula need to connect inclusive content with school practice, professional collaboration, and students’ evaluation of their own teaching
inclusive competence
pre-service teacher
primary education
teacher education
teacher self-efficacy
teaching practicum
1. O‘zbekiston Respublikasi. Ta’lim to‘g‘risida: O‘RQ-637-son Qonun. 23.09.2020. https://lex.uz/docs/-5013007
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-oktabrdagi PQ-4860-son “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim-tarbiya berish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. https://lex.uz/docs/-5044711
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 12-oktabrdagi 638-son “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim berishga oid normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori. https://lex.uz/docs/-5679836
4. Пивторак А. Н. Инклюзивная компетентность как неотъемлемый компонент профессионального становления педагога // Вестник Московского государственного университета культуры и искусств. 2022. № 2 (106). С. 112–120. https://doi.org/10.24412/1997-0803-2022-2106-112-120
5. Cretu D. M., Morandau F. Initial Teacher Education for Inclusive Education: A Bibliometric Analysis of Educational Research // Sustainability. 2020. Vol. 12, No. 12. Article 4923. https://doi.org/10.3390/su12124923
6. Sharma U., Sokal L., Wang M., Loreman T. Measuring the use of inclusive practices among pre-service educators: A multi-national study // Teaching and Teacher Education. 2021. Vol. 107. Article 103506. https://doi.org/10.1016/j.tate.2021.103506
7. Boyle C., Barrell C., Allen K.-A., She L. Primary and secondary pre-service teachers’ attitudes towards inclusive education // Heliyon. 2023. Vol. 9, No. 11. Article e22328. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e22328
8. Ismailova, Nozima. "“FLIPPED CLASSROOM “TEXNOLOGIYASI ASOSIDA BOSHLANG ‘ICH SINF O ‘QUVCHILARIDA KOGNITIV FAOLLIKNI RIVOJLANTIRISHNING AHAMIYATI." Универсальная индексная библиотека науки и техники в современном мире 4.19 (2025): 34-37.
9. Ismailova, Nozima. "Boshlang ‘ich Ta'limda Kognitiv Faollikni Rivojlantirishning Afzalliklari." Maktabgacha va Maktab Ta’limi Jurnali: 674034.