Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Issues
27+ Articles
26+ Participants
Oʻzbekcha

BADIIY ASARLARDA DIALEKTIZMLARNING QO‘LLANILISHI: TILSHUNOSLIK VA ADABIYOTSHUNOSLIK INTEGRATSIYASI

Published
14.10.2026
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Pages
38-43
DOI
10.5281/zenodo.23556343

Authors

Abstract

Mazkur maqolada badiiy asarlarda qo‘llaniladigan dialektizmlarning lingvistik, semantik-uslubiy va badiiy-estetik xususiyatlari tilshunoslik hamda adabiyotshunoslik integratsiyasi asosida yoritiladi. Dialektal birliklarning badiiy matn mazmunini boyitish, qahramonlar nutqini individuallashtirish, hududiy koloritni ifodalash, milliy-madaniy qadriyatlarni aks ettirish hamda muallifning individual uslubini namoyon etishdagi vazifalariga e’tibor qaratiladi. Shuningdek, Fozil Farhod she’riyati dialektologiyasi masalasi doirasida shoir ijodida uchraydigan dialektal birliklarni aniqlash, ularning leksik-semantik xususiyatlari va poetik vazifalarini o‘rganishning ilmiy ahamiyati asoslanadi. Dialektizmlarni lingvistik mezonlar asosida tasniflash va ularning badiiy matndagi funksional imkoniyatlarini adabiyotshunoslik nuqtayi nazaridan tahlil qilishning o‘zaro bog‘liqligi ochib beriladi. Tadqiqot natijalari badiiy matnning hududiy til xususiyatlarini, poetik ifoda imkoniyatlarini va milliy o‘ziga xosligini chuqurroq anglashga xizmat qiladi.

Keywords

Fozil Farhod she’riyati adabiyotshunoslik badiiy matn badiiy nutq badiiy-estetik vazifa dialektal birlik dialektizm fanlararo integratsiya hududiy kolorit individual uslub leksik-semantik xususiyat lingvopoetika she’riyat dialektologiyasi tilshunoslik

Other language versions

Русский
This article examines the linguistic, semantic-stylistic, and artistic-aesthetic features of dialectal words used in literary works through the integration of linguistics and literary studies. Particular attention is paid to the functions of dialectal units in enriching literary texts, individualizing characters’ speech, conveying regional color, reflecting national and cultural values, and expressing the author’s individual style. Furthermore, within the framework of dialectological studies of Fozil Farhod’s poetry, the article highlights the scholarly significance of identifying dialectal units in the poet’s works and examining their lexical-semantic features and poetic functions. It also explores the relationship between the classification of dialectal expressions according to linguistic criteria and the analysis of their functional potential in literary texts from the perspective of literary studies. The findings contribute to a deeper understanding of regional linguistic features, poetic modes of expression, and the national distinctiveness of literary works
Fozil Farhod’s poetry artistic and aesthetic function dialectal unit dialectal word dialectology of poetry individual style interdisciplinary integration lexical-semantic features linguistics linguopoetics literary discourse literary studies literary text regional color
English
В статье рассматриваются лингвистические, семантико-стилистические и художественно-эстетические особенности диалектизмов, используемых в художественных произведениях, на основе интеграции языкознания и литературоведения. Особое внимание уделяется функциям диалектных единиц в обогащении содержания художественного текста, индивидуализации речи персонажей, передаче регионального колорита, отражении национально-культурных ценностей и выражении индивидуального стиля автора. Кроме того, в контексте диалектологии поэзии Фозила Фархода обосновывается научная значимость выявления диалектных единиц в его творчестве, изучения их лексико-семантических особенностей и поэтических функций. Раскрывается взаимосвязь классификации диалектизмов на основе лингвистических критериев и анализа их функциональных возможностей в художественном тексте с позиций литературоведения. Результаты исследования способствуют более глубокому пониманию региональных языковых особенностей художественного текста, возможностей поэтического выражения и национального своеобразия литературы.
диалектизм диалектная единица диалектология поэзии индивидуальный стиль лексико-семантические особенности лингвопоэтика литературоведение междисциплинарная интеграция поэзия Фозила Фархода региональный колорит художественная речь художественно-эстетическая функция художественный текст языкознание

References

1. Eshqobil Shukur. Uyga qaytib. Madaniyat va ma’rifat telekanali. 25.05.2025. 13:22
2. https://t.me/AsanovEldar
3. Iqbol Mirzo “Bonu” Sharq nashriyot–matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati Toshkent – 2020.
4. Qo‘chqor Norqobil. Ko‘zlaringni ko‘rgani keldim. Hikoya. https://www.ziyouz.com
5. Ziyouz.uz/ozbek nasri/fozil-jabborov.
6. Алпомиш. Ўзбек халқ қаҳрамонлик достони. «Шарқ» нашриёт-матбаа концерни Бош таҳририяти Тошкент —1998.
7. Ражабов Назар. Ўзбек шевашунослиги педагогика институтларииинг ўзбек тили ва адабиёти университетларнинг филология факультетлари талабалари учун дарслик. Тошкент “Ўкитувчи” 1996.
8. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. -Тошкент: “Ўзбекистон миллий енциклопедияси” Давлат илмий нашриёти, I, II, III, IV, V жилдлар. 2020.
9. Фозил Фарҳод. Автопортрет. Шеърлар. - Тошкент, 2024.
10. Rahmatullayev Shavkat. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Darslik. -Toshkent : “Universitet” 2006.
11. Ashirboyev Samixon. O‘zbek dialektologiyasi. Darslik. -Toshkent: “Navro‘z” nashriyoti, 2016.
View PDF Related articles