Oʻzbekcha
KIBERMADANIYAT FENOMENINING IJTIMOIY-FALSAFIY MOHIYATI VA TARKIBIY TUZILISHI
Jurnal
Maktabgacha ta’limni barqaror rivojlantirish: global tendensiyalar, milliy tajriba va strategik yechimlar
Nashr
Maktabgacha ta’limni barqaror rivojlantirish: global tendensiyalar, milliy tajriba va strategik yechimlar
Annotatsiya
Maqolada kibermadaniyat fenomenining ijtimoiy-falsafiy mohiyati va tarkibiy tuzilishi tahlil qilinadi. N.Viner, M.Makluen, P.Levi, M.Kastels va L.Floridi qarashlari asosida “kibermadaniyat” tushunchasi “raqamli madaniyat” va “kiberxavfsizlik madaniyati” tushunchalaridan farqlanib, uning jamiyat va shaxs darajasidagi ikki ma’nosi asoslangan. Shaxs kibermadaniyatining mualliflik ta’rifi ishlab chiqilib, uning kognitiv, texnologik-amaliy, axloqiy-huquqiy va kommunikativ-refleksiv komponentlardan iborat tuzilishi hamda ijtimoiy funksiyalari ochib berilgan.
Kalit so‘zlar
infosfera
kibermadaniyat
kibermakon
kiberxavfsizlik madaniyati
raqamli etika
raqamli madaniyat
shaxs madaniyati
yoshlar
Русский
В статье анализируются социально-философская сущность и структура феномена киберкультуры. На основе взглядов Н.Винера, М.Маклюэна, П.Леви, М.Кастельса и Л.Флориди понятие «киберкультура» разграничено с понятиями «цифровая культура» и «культура кибербезопасности», обоснованы два его значения — на уровне общества и личности. Разработано авторское определение киберкультуры личности, раскрыты ее структура, включающая когнитивный, технолого-практический, нравственно-правовой и коммуникативно-рефлексивный компоненты, а также социальные функции.
инфосфера
киберкультура
киберпространство
культура кибербезопасности
культура личности
молодежь
цифровая культура
цифровая этика
English
The article analyzes the socio-philosophical essence and structure of the phenomenon of cyberculture. Drawing on the views of N. Wiener, M. McLuhan, P. Lévy, M. Castells, and L. Floridi, the concept of “cyberculture” is distinguished from “digital culture” and “cybersecurity culture”, and its two meanings at the level of society and the individual are substantiated. The author’s definition of personal cyberculture is developed, and its structure, comprising cognitive, technological-practical, ethical-legal, and communicative-reflexive components, as well as its social functions, are revealed.
cyberculture
cybersecurity culture
cyberspace
digital culture
digital ethics
infosphere
personal culture
youth
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “‘Raqamli O‘zbekiston – 2030’ strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6079-son Farmoni. 2020-yil 5-oktabr.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Kiberxavfsizlik to‘g‘risida”gi Qonuni. 2022-yil 15-aprel.
3. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.
4. Винер Н. Кибернетика, или управление и связь в животном и машине. – 2-е изд. – М.: Наука, 1983.
5. McLuhan M. Understanding Media: The Extensions of Man. – New York: McGraw-Hill, 1964.
6. Lévy P. Cyberculture. – Minneapolis: University of Minnesota Press, 2001.
7. Castells M. The Internet Galaxy: Reflections on the Internet, Business, and Society. – Oxford: Oxford University Press, 2001.
8. Floridi L. The Fourth Revolution: How the Infosphere is Reshaping Human Reality. – Oxford: Oxford University Press, 2014.
9. Suler J. The Online Disinhibition Effect // CyberPsychology & Behavior. – 2004. – Vol. 7, No. 3. – P. 321–326.
10. Ribble M. Digital Citizenship in Schools: Nine Elements All Students Should Know. 3rd ed. – Eugene, OR: ISTE, 2015.