Oʻzbekcha
BO‘LAJAK TEXNOLOGIYA O‘QITUVCHILARINING RAQAMLI KOMPETENSIYALARINI AKMEOLOGIK YONDASHUV ASOSIDA RIVOJLANTIRISH
Jurnal
Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Nashr
Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Annotatsiya
Maqolada bo‘lajak texnologiya o‘qituvchilarining raqamli kompetensiyalarini akmeologik yondashuv asosida rivojlantirishning nazariy-metodik asoslari yoritilgan. Raqamli kompetensiya kasbiy kamolot (“akme”) sari harakatning tarkibiy qismi sifatida talqin qilingan. DigCompEdu va TPACK modellari akmeologik mezonlar bilan uyg‘unlashtirilib, raqamli kompetentlikning to‘rt komponentli tuzilmasi, besh darajali shkalasi va integral ko‘rsatkichni hisoblash usuli taklif etilgan. Talabaning individual raqamli rivojlanish trayektoriyasini loyihalash bosqichlari asoslab berilgan.
Kalit so‘zlar
DigCompEdu
TPACK
akmeologik diagnostika
akmeologik yondashuv
individual rivojlanish trayektoriyasi
raqamli kompetensiya
texnologiya o‘qituvchisi
Русский
В статье раскрыты теоретико-методические основы развития цифровых компетенций будущих учителей технологии на основе акмеологического подхода. Цифровая компетенция рассматривается как составная часть движения к профессиональной вершине («акме»). На основе интеграции моделей DigCompEdu и TPACK с акмеологическими критериями предложены четырёхкомпонентная структура цифровой компетентности, пятиуровневая шкала и способ расчёта интегрального показателя.
DigCompEdu
TPACK
акмеологический подход
индивидуальная траектория развития.
учитель технологии
цифровая компетенция
English
The article presents the theoretical and methodological foundations for developing the digital competences of pre-service Technology teachers on the basis of the acmeological approach. Digital competence is interpreted as a component of movement towards the professional peak (akme). By integrating the DigCompEdu and TPACK models with acmeological criteria, a four-component structure of digital competence, a five-level scale and a method for calculating an integral indicator are proposed.
DigCompEdu
TPACK
Technology teacher
acmeological approach
digital competence
individual development trajectory.
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6079-son Farmoni. 05.10.2020.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637. 23.09.2020.
3. Деркач А.А. Акмеологические основы развития профессионала. – М.: МПСИ; Воронеж: МОДЭК, 2004. – 752 с.
4. Бодалев А.А. Вершина в развитии взрослого человека: характеристики и условия достижения. – М.: Флинта; Наука, 1998. – 168 с.
5. Redecker C. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. – Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2017. – 95 p.
6. UNESCO. UNESCO ICT Competency Framework for Teachers. Version 3. – Paris: UNESCO, 2018.
7. Mishra P., Koehler M.J. Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge // Teachers College Record. – 2006. – Vol. 108, No. 6. – P. 1017–1054.
8. Кузьмина Н.В. Предмет акмеологии. – СПб.: Политехника, 2002. – 189 с.
9. Маркова А.К. Психология профессионализма. – М.: Международный гуманитарный фонд «Знание», 1996. – 308 с.
10. Xusayinova G.A., Muxitdinova J.R. Pedagogik akmeologiya – pedagog kasbiy kamolotining uzluksiz taraqqiyot sifatida // Ta’lim va taraqqiyot. – 2026. – № 5. – B. 1011–1021.
11. Xusayinova G., Masalbekova Sh. Akmeologik yondashuv asosida o‘quvchilarda texnologik tafakkurni shakllantirish metodikasi (5-sinf misolida) // O‘zMU xabarlari. – 2026. – № 3. – B. 227–229.
12. Абдуллаева О.С., Хусаинова Г.А. Акмеологический подход к формированию эпистемических знаний студентов на занятиях по технологиям // Ilm, tadqiqot va taraqqiyot. – 2026. – № 1(15). – С. 122–128.
13. Hake R.R. Interactive-engagement versus traditional methods: A six-thousand-student survey of mechanics test data for introductory physics courses // American Journal of Physics. – 1998. – Vol. 66, No. 1. – P. 64–74.