BOʻLAJAK OʻQITUVCHILARDA PEDAGOGIK ETIKA VA KASBIY MADANIYATNI SHAKLLANTIRISH METODIKASI
Published
25.08.2026
Journal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Issue
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Pages
1111-1115
Authors
Abstract
Mazkur maqolada boʻlajak oʻqituvchilarda pedagogik etika va kasbiy madaniyatni shakllantirish metodikasining nazariy va amaliy asoslari tadqiq etiladi. Muallif amaldagi tayyorgarlik amaliyotining asosiy nuqsonini uning qoida-markazli xarakterida koʻradi: talabalarga axloq normalari roʻyxati yodlatiladi, ziddiyatli vaziyatda mustaqil axloqiy mulohaza yuritish qobiliyati esa shakllantirilmaydi. Tadqiqotda J. Restning axloqiy xulq-atvorning toʻrt komponentli modeli, Arastuning amaliy donishmandlik taʼlimoti, L. Kolbergning axloqiy rivojlanish bosqichlari, N. Noddingsning gʻamxoʻrlik etikasi hamda A. Banduraning ijtimoiy-kognitiv nazariyasi metodologik tayanch sifatida qoʻllaniladi. Tahlil natijasida kasbiy etikaning oʻzagi norma emas, balki normalar toʻqnashgan vaziyatdagi mulohaza ekanligi asoslanadi va axloqiy sezgirlik eng kam shakllantiriladigan komponent sifatida koʻrsatiladi. Yakuniy qismda toʻrt bosqichli metodik model va baholash mezonlari taklif etiladi.
Keywords
amaliy donishmandlik
axloqiy dilemma
axloqiy mulohaza
axloqiy sezgirlik
baholash mezonlari
boʻlajak oʻqituvchi
gʻamxoʻrlik etikasi
kasbiy madaniyat
kasbiy maqom
keys-tahlil
metodik model
namuna koʻrsatish
pedagogik etika
refleksiv portfel
yashirin oʻquv dasturi
References
1. Ergashbaev S. Oʻzbekiston sharoitida uzluksiz taʼlim tizimi orqali yoshlarning maʼnaviy dunyoqarashini rivojlantirish // Объединяя студентов: международные исследования и сотрудничество между дисциплинами. — 2025. — Т. 1, № 1. — С. 314—316.
2. Aristotle. The Nicomachean Ethics / transl. by D. Ross; rev. by L. Brown. — Oxford: Oxford University Press, 2009. — 277 p.
3. Rest J.R. Moral Development: Advances in Research and Theory. — New York: Praeger, 1986. — 224 p.
4. Ergashbayev S. Uzluksiz taʼlim tashkil etish orqali yoshlarning maʼnaviy-falsafiy dunyoqarashini yuksaltirish // Bulletin of Contemporary Researches: Multidisciplinary. — 2025. — Vol. 1, № 1. — P. 10—13.
5. Kohlberg L. Essays on Moral Development. Vol. 1: The Philosophy of Moral Development. — San Francisco: Harper & Row, 1981. — 441 p.
6. Noddings N. Caring: A Feminine Approach to Ethics and Moral Education. — Berkeley: University of California Press, 1984. — 216 p.
7. Mirzaolimjon ogʻli M.M., Shohbozbek E. Yangi Oʻzbekistonning taʼlim siyosati va universitetlarning yangi modellari // Pedagogik islohotlar va ularning yechimlari. — 2025. — Vol. 16, № 01. — B. 325—328.
8. Campbell E. The Ethical Teacher. — Maidenhead: Open University Press, 2003. — 168 p.
9. Sockett H. The Moral Base for Teacher Professionalism. — New York: Teachers College Press, 1993. — 200 p.
10. Bandura A. Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. — Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1986. — 617 p.